زمانی بۆرمایی

بۆرمایی یان بۆرمی ( Burmese , MLCTS : mranmabhasa, ئای پی ئەی: [mjəmà bàðà] ) زمانێکی چینی-تبتییە لە میانمار (بە بۆرما ناسراوە) قسەی پێدەکرێت و زمانێکی فەرمییە، زمانی بنچینەیی و زگماکی بۆرمانییەکانە، کە گرووپێکی نەتەوەیی سەرەکی وڵاتەکەن، ھەروەھا زمانی بۆرما لەلایەن ھۆزە ڕەسەنەکانی چیتاگۆنگ ھیڵ تراکتس ( ڕەنگاماتی ، بەندەربان ، خاگرچاری ، کۆکس بازاڕ ) لە بەنگلادێش و لە ویلایەتی تریپورا لە باکووری ڕۆژھەڵاتی ھیندستان قسەی پێدەکرێت، ھەرچەندە دەستووری میانمار بە فەرمی ناوی ئینگلیزی زمانەکە وەک زمانی میانمار دەناسێت، [٢] زۆربەی زمانی ئینگلیزی قسەکەران بەردەوامن لە ئاماژەکردن بە ناوی زمانەکە بە بۆرما، دوای بۆرما ناوێکی پێشووی وڵاتەکە و ئێستا ھاوبەشی فەرمی زمانی بۆرما لینگوا فرانکا باوی میانمارە، وەک زمانی زۆرترین قسەکەر لە وڵاتەکەدا[٣] لە ساڵی ٢٠٠٧ دا، وەک زمانی یەکەم لەلایەن ٣٣ ملیۆن کەسەوە قسەی پێکراوە، بە پلەی یەکەم خەڵکی بۆرمان و نەتەوەکانی پەیوەندیدار و وەک زمانی دووەم لەلایەن ١٠ ملیۆن کەسەوە قسەی پێدەکرێت، بە تایبەتی کەمینە نەتەوەییەکانی میانمار و وڵاتانی دراوسێ، لە ساڵی ٢٠٢٢ دا ژمارەی دانیشتووانی بۆرما کە بە زمانی بۆرمایی قسەیان کردووە بریتی بووە لە ٣٨.٨ ملیۆن کەس.

بۆرمایی - بۆرمی
မြန်မာစာ (نووسین)
မြန်မာစကား (گفتوگۆکردن)
زمانی میانمار
خوێندنەوەIPA: داڕێژە:IPA-my
داڕێژە:IPA-my
قسەی پێدەکرێ لەمیانمار، بەنگلادێش لە (چیتاگۆنگ هیلی تات)، ھیند لە (تریپورا)، چین لە (یوونان)، تایلەند لە پارێزگای (مای ھۆنگ سۆنگ) و (تاک)
ڕەگەزگەلی بامار (بورمان)
ژمارەی ئاخێوەران٣٣ ملیۆن  (٢٠٠٧)e25
زمانی دووەم: ١٠ملیۆن (ڕێکەوت نەدراوە)[١]
بنەماڵەی زمان
سینۆ-تبتی
  • لۆلۆ-بۆرمی
    • بۆرمیش
      • بۆرمایی - بۆرمی
سیستەمی نووسینمۆن–بۆرمی (ئەلفبێی بۆرمایی)
ھێڵکاری بۆرمایی
ڕەوشی فەرمیبوون
زمانی فەرمییە لەمیانمار
ASEAN
سامان دەدرێتەوە بەدەستیکۆمسیۆنی زمانی میانمار
کۆدەکانی زمان
ISO 639-1my
ISO 639-2bur (B)
mya (T)
ISO 639-3mya – Macrolanguage
Individual codes:
int – ئینتا
tvn – شێوەزاری تاڤۆیی
tco – تانگیۆ
rki – زمانی ڕاخینی ("ڕاکینی")
rmz – مارما ("မရမာ")
Linguasphere77-AAA-a
ئەم پەڕەیە ھێماکانی فۆنەتیکی IPA بە یوونیکۆدی تێدایە. بەبێ پشتیوانیی نیشاندانی یوونیکۆد، لەوانەیە لە جێگەی کاراکتەرەکانی یوونیکۆد، نیشانەی پرسیار، چوارگۆشەکان یان ھێماکانی تر ببینی.
قسەکەرێکی بۆرمایی، لە تایوان تۆمارکراوە.

سیستەمی نووسین

نمونەیەکی شێوازە جۆراوجۆرەکانی ڕێنووسی بۆرمایی

ئەلفوبێی بۆرمایی لە ٣٣ پیت و ١٢ بزوێن پێکھاتووە و لە چەپەوە بۆ ڕاست دەنووسرێت و پێویستی بە ھیچ بۆشایییەک لە نێوان وشەکاندا نییە، ھەرچەندە نووسینی مۆدێرن بەزۆری لە دوای ھەر بڕگەیەک بۆشایی لەخۆدەگرێت بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی خوێندنەوەی ڕێنووسەکان بە پیتە بازنەییەکان و خاڵبەندی تایبەتمەندە، ڕێنووسەکەی بە abugida ناسراوە، ھەموو پیتەکان بزوێنی سروشتی یان ھەیە ئە [a̰] یان [ə] لەخۆدەگرن، بزوێنەکان بە شەش کۆمەڵەی بزوێن (پێیان دەوترێت ဝဂ် ) لەسەر بنەمای قسەکردن، وەک ڕێنووسەکانی تری براھمی نیشانەی تۆنەکان و گۆڕینی بزوێنەکان وەکو خاڵبەند دەنووسرێن کە لە لای چەپ و ڕاست و سەرەوە و خوارەوەی پیتەکاندا دانراون.[٤]

ئەمانەش ببینە

  • دەروازەی میانمار

تێبینی

سەرچاوەکان

 

Veguherandina tezê bo pirtûkekêVeguherandina teza di pirtûkê de pêvajoyek dijwar e ku hewildan, sebir û motîvasyonê hewce dike. Di vê pêvajoyê de, nivîskar divê naveroka tezê analîz bike û ji bo xwendevanên gelemperî veguherîne formek balkêş û têgihîştî. Ev pêvajo ji nûvekirin, başkirin û berfirehkirina mijaran, lêzêdekirina materyalên nû, nûavakirin, û ji nû ve nivîsandina paragraf û beşan pêk tê. Her weha divê nivîskar ji pêvajoya çapkirina pirtûkê û kirrûbirra wê bi tevahî haydar be. Ji bo weşandina tezek di pirtûkekê de hevkarî bi edîtor, rexnegir û weşanxaneyan re hewce dike ku ne tenê pirtûkek bi kalîte çêbike, di heman demê de ji bo bazarê jî bike û temaşevanên rast bikişîne.

Veguherandina tezê bo pirtûkekêVeguherandina teza di pirtûkê de pêvajoyek dijwar e ku hewildan, sebir û motîvasyonê hewce dike. Di vê pêvajoyê de, nivîskar divê naveroka tezê analîz bike û ji bo xwendevanên gelemperî veguherîne formek balkêş û têgihîştî. Ev pêvajo ji nûvekirin, başkirin û berfirehkirina mijaran, lêzêdekirina materyalên nû, nûavakirin, û ji nû ve nivîsandina paragraf û beşan pêk tê. Her weha divê nivîskar ji pêvajoya çapkirina pirtûkê û kirrûbirra wê bi tevahî haydar be. Ji bo weşandina tezek di pirtûkekê de hevkarî bi edîtor, rexnegir û weşanxaneyan re hewce dike ku ne tenê pirtûkek bi kalîte çêbike, di heman demê de ji bo bazarê jî bike û temaşevanên rast bikişîne.

  • Taw Sein Ko (1924). Elementary Handbook of the Burmese Language. Rangoon: American Baptist Mission Press.
  • Taylor, L. F. (1920). "On the tones of certain languages of Burma". Bulletin of the School of Oriental Studies. 1 (4): 91–106. doi:10.1017/S0041977X00101685. JSTOR 607065. S2CID 179005822.
  • Unicode Consortium (April 2012). "11. Southeast Asian Scripts" (PDF). In Julie D. Allen; et al. (eds.). The Unicode Standard Version 6.1 – Core Specification. Mountain View, CA: The Unicode Consortium. pp. 368–373. ISBN 978-1-936213-02-3.
  • Watkins, Justin W. (2001). "Illustrations of the IPA: Burmese" (PDF). Journal of the International Phonetic Association. 31 (2): 291–295. doi:10.1017/S0025100301002122. S2CID 232344700.
  • Wheatley, Julian; Tun, San San Hnin (1999). "Languages in contact: The case of English and Burmese". The Journal of Burma Studies. 4.
  • Wheatley, Julian (2013). "12. Burmese". In Randy J. LaPolla; Graham Thurgood (eds.). Sino-Tibetan Languages. Routledge. ISBN 978-1-135-79717-1.
  • Wheatley, Julian K. (1987). "Burmese". In B. Comrie (ed.). Handbook of the world's major languages. Oxford: Oxford University Press. pp. 834–54. ISBN 978-0-19-520521-3.
  • Yanson, Rudolf A. (2012). Nathan Hill (ed.). Aspiration in the Burmese Phonological System: A Diachronic Account. Medieval Tibeto-Burman Languages IV. BRILL. pp. 17–29. ISBN 978-90-04-23202-0.
  • Yanson, Rudolf (1994). Uta Gärtner; Jens Lorenz (eds.). Chapter 3. Language. Tradition and Modernity in Myanmar. LIT Verlag Münster. pp. 366–426. ISBN 978-3-8258-2186-9.

بەستەری دەرەکی

ویکیپیدیا
ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد بە زمانی بۆرمایی

داڕێژە:Burmese language

🔥 Top keywords: دەستپێکژیریی دەستکردتایبەت:گەڕانیارسانقوزتایبەت:دوایین گۆڕانکارییەکانمەحوییارمەتی:لابردنی داڕێژەکانی ڕاگرتنمحەممەد کوڕی مووسا خوارزمیپەردەی کچێنیجەنگی جیھانیی دووەمخەلافەتی ڕاشدینجێژنی قوربانشێخ نەھرۆ کەسنەزانیخۆشەویستی لە سەردەمی کۆرۆناسیکس ئەکسیسکێری مرۆڤمەلا مستەفا بارزانیکوردویکیپیدیا:سەبارەتکوردستاندەستپەڕسێکسی کۆمیمێژووی کوردتاقیکردنەوەی شاھانەھەولێرڕەپبوونی کێرپیرەمێردسێکسویکیپیدیامحەممەدسلێمانینەمساl8h8pویکیپیدیا:بەرپرسنەبوونعەبدوڵڵا پەشێوویکیپیدیا:دەروازەی کۆمەڵگاقازی محەممەدفیۆدۆر دۆستۆیەڤسکی